Rêu hại trong hồ thủy sinh -Nguyên nhân cách phòng và trị .

rêu hại trong hồ thủy sinh

Rêu hại trong hồ thủy sinh là mối quan tâm hàng đầu của bất cứ người chơi thủy sinh nào ,nó gần như là nguyên nhân chính dẫn đến một hồ thủy sinh bị tàn phá hoàn toàn .Một điều rất quan trọng là phải hiểu rõ cây thuỷ sinh cũng như rêu hại đều cần ánh sáng và chất dinh dưỡng để sống sót. Khi bạn nhìn thấy một hồ thuỷ sinh ổn định cây cối phát triển cực kì căng khỏe thì chắc chắn hồ thủy sinh đó vẫn luôn tồn tại rêu hại. Mọi bề mặt bao gồm lá cây đều có một lớp áo mỏng rêu tảo, vi khuẩn và các sinh vật siêu nhỏ khác. Nước trong vắt thực ra vẫn rải rác các tế bào rêu tảovà khi sự cân bằng này mất  đi thì rêu hại bùng phát  .Khi hồ thủy sinh bị mất cân bằng vì một nguyên nhân nào đó, rêu hại sẽ xuất hiện để hấp thụ lượng năng lượng dư thừa, khi hấp thụ hết nó sẽ tự động biến mất.Có rất nhiều loại rêu hại khác nhau bài viết mình chỉ nêu một số loại phổ biến hay xuất hiện trong hồ thủy sinh .Cùng đi vào tìm hiểu nguyên nhân và cách phòng trị rêu hại .

Bài viết  dựa vào kinh nghiệm bản thân trải nghiệm và nguồn từ anh Phạm Thành Văn (thuysinhaz)và một số bài viết về rêu hại khác .Nguồn ảnh được lấy từ Google.

Nguyên nhân gây ra rêu hại trong hồ thủy sinh .

  • Hệ vi sinh chưa ổn định :Đa số các chất dinh dưỡng trong nước phải được vi sinh chuyển hóa rồi thực vật thủy sinh  mới hấp thụ tốt được, và khi thiếu hệ vi sinh chuyển hóa  thì các chất này sẽ được rêu hại hấp thu tốt hơn.Vì vậy những hồ thủy sinh mới được setup thường hay xuất hiện rêu hại .
  • Ánh sáng trong hồ thủy sinh :ánh sáng gần như là nguyên nhân hàng đầu dẫn tới sự xuất hiện của rêu hại ,không phải loại thực vật thủy sinh nào cũng cần lượng ánh sáng như nhau  vì vậy thời gian chiếu sáng cũng là một trong những yếu tố xuất hiện rêu hại .Tham khảo bài viết về ánh sáng tại đây .
  • Sự mất cân bằng dinh dưỡng : ở đây được nói đến là O2 ,CO2, và đa vi lượng trong hồ thủy sinh của các bạn ,khi thiếu hụt một trong các yếu tố trên làm cây thủy sinh bị yếu dần đi và trở thành giá thể để rêu hại bám vào phát triển .Đa số các hồ thủy sinh thường là do dư dinh dưỡng do chúng ta trồng một số loại cây hấp thu chậm nhưng lại lạm dụng châm quá nhiều phân nước làm rêu hại bùng phát .Để ý chịu khó quan sát và tìm hiểu thì những hồ thủy sinh mang phong cách hà lan trồng nhiều các loại cây cắt cắm thì nhiều dinh dưỡng và thời gian chiếu sáng có dài cũng ít bị bùng phát rêu hại hơn so với những hồ trồng ráy hay các loại cây chậm phát triển .
  • Tạp chất hữu cơ trong nước : các loại tạp chất từ lá cây rửa già chết từ phân cá tép từ thức ăn dư thừa quá nhiều mà bạn ít thay nước ,hệ vi sinh hồ bạn không thể phân hủy hết được tạo thành môi trường lý tưởng cho rêu hại bùng phát
  • Nhiệt độ trong hồ thủy sinh :khi nhiệt độ trong hồ thủy sinh tăng cao quá gây ảnh hửơng đến hệ vi sinh và cây thủy sinh trong hồ gây mất cân bằng và rêu hại lại tấn công .

Cách phòng rêu hại bùng phát trong hồ thủy sinh .

  • Căn chỉnh thời gian chiếu sáng hợp lý đối với từng loại cây thủy sinh
  • Cung cấp đầy đủ O2 qua lọc váng hay sủi O2 ,cung cấp Co2 qua bình khí nén ,đối với những hồ nhỏ như dạng cubic 40 trở xuống có thể xài CO2 dạng lỏng và thay nước đều .
  • Không nuôi quá nhiều cá tép trong hồ thủy sinh và lượng thức ăn cho chúng cũng nên hạn chế ở mức vừa phải
  • Giữ nhiệt độ từ 22-28 độ ổn định không dao động nhiều
  • Đừng châm quá nhiều phân nước khi bạn chưa rành và có căn chỉnh hợp lý ,đừng châm theo khuyến cáo trên vỏ chai ngay từ đâu mà tốt nhất là từng liều nhỏ trước quan sát theo dõi cây thủy sinh trong hồ rồi hãy tăng dần liều lên .
  • Nuôi các loại cá tép ốc có khả năng ăn rêu hại .tham khảo tại đây .
  • Quan trọng nhất sự chăm sóc của các bạn dành cho hồ thủy sinh của mình ,thay nước đều đặn ,cắt tỉa lá già ,hút cặn đáy ,nuôi và cho ăn hợp lý  các loại cá tép ,thường xuyên quan sát hồ thủy sinh .vvv

Những loại rêu hại phổ biến và cách phòng trị chúng

Rêu chùm đen.

rêu hại trong hồ thủy sinh
rêu chùm đen

Là loại rêu khó chịu nhất trong hồ thủy sinh .Xuất hiện ở mọi nơi mọi thời điểm trong hồ thủy sinh của bạn .thường bám lên lũa đá và cây thủy sinh đặc biệt là các dòng ráy hay bucep.

Nguyên nhân :

Dư lượng hữu cơ trong hồ
CO2 yếu
Lọc lâu ngày không vệ sinh ,ít thay nước hồ thủy sinh
hồ thủy sinh có PH thấp

Cách trị :

Thay nước định kì ,hút cặn đáy ,tỉa bớt lá già yếu khuất sáng ,gỡ bỏ rêu thủ công
Tăng lượng CO2 giúp cây khỏe trở lại và cân bằng dinh dưỡng trong hồ
Sử dụng các loại cá tép ốc ăn rêu hại,hạn chế cho cá ăn nhiều quá trong thời gian chùm đen bùng phát
Sử dụng các loại thuốc trị rêu excel ,cidex pha loãng các loại thuốc có bán trên thị trường (hạn chế )

Tảo nâu.

rêu hại trong hồ thủy sinh
tảo nâu bám lá

Nguyên nhân :

Thường xuất hiện ở những hồ thủy sinh mới được setup có hệ vi sinh chưa ổn định và lượng chiếu sáng không hợp lý
những hồ thủy sinh bị tác động gây bụi cặn từ nền bám nhiều lá cây cũng là nguyên nhân gây tảo nâu bùng phát

Cách trị :

thiên địch tự nhiên là thả ốc nerita ,cá bút chì cá otto
Ecel ,cidex có hiệu quả trong việc trị tảo nâu
Thay nước kết hợp hút cặn bám lá ở những hồ bị sục nền

Cố gắng  mở đèn một lượng vừa phải khi mới setup hồ thủy sinh  và tăng lên dần, sục oxi và chạy lọc váng, châm vi sinh để hệ vi sinh phát triển nhanh,lượng CO2 không cần thiết quá nhiều trong thời gian này .

Rêu đốm xanh .

rêu hại trong hồ thủy sinh
rêu đốm xanh bám ráy

Loại rêu hại này thường có hình đốm tròn màu xanh, hay bám lên mặt kính và lá cây thủy sinh

Nguyên nhân:

Ánh sáng mạnh ,thời gian chiếu sáng kéo dài
Nếu hồ dư chất hữu cơ (từ nền cũ, phân cá, lá cây chết, cặn đáy…),rêu đốm xanh  càng dễ bùng phát khi có thêm ánh sáng dư thừa.Lọc yếu hay dòng chảy yếu cũng là nguyên nhân rêu đốm xanh phát triển
 Vi lượng dư thừa cũng là nguyên nhân gây rêu đốm xanh bùng phát đạc biệt là FE

Cách trị:

Thay nước để giảm lượng hữu cơ, vi lượng, Fe dư thừa trong nước, châm thêm P ,tăng cường lượng CO2
Xem lại lọc ,có thể do lọc yếu hay dòng chảy yếu
Thả ốc nerita ,cá otto .Hailoaij này rất thích mút rêu đốm xanh .Tỉa bớt lá già khuất sáng ,bị yếu
Giảm sáng, có thể là số bóng đèn, giờ chiếu sáng, hoặc cả hai.

Rêu nước xanh .

rêu hại trong hồ thủy sinh
rêu nước xanh

Nguyên nhân:

Ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp vào hồ hay thời gian chiếu sáng quá nhiều
Hồ mới set, hệ vi sinh chưa ổn định nhưng lại bật đèn quá nhiều,hồ quá nhiều cá tép hay châm dinh dưỡng nhiều lại có thời gian bật đèn lâu .hồ có lượng CO2 yếu .

Cách trị:

Hạn chế ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp vào hồ
 Dùng đèn UV rất  hiệu quả, có thể là đèn UV hoặc lọc có đèn UV
Giảm đèn giảm thời gian chiếu sáng ,tăng lượng CO2
Cách không khuyến khích là sử dụng Oxi già và cidex hay tắt đèn hồ thủy sinh trong vài ngày

Rêu nhớt xanh .

rêu hại trong hồ thủy sinh
rêu nhớt xanh

Nguyên nhân:

 Lý do thông dụng nhất là hệ vi sinh còn yếu hoặc có vấn đề
Dòng lưu chuyển nước kém do lọc yếu hay tắc nghẽn
Lượng CO2yếu  làm cây yếu tạo điều kiện thuận lợi cho rêu hại phát triển
Lượng NO3 thấp cũng gây nên bùng phát rêu nhớt xanh

Cách trị:

Xem lại hệ thống lọc và dòng chảy ,tối ưu lượng CO2
Vệ sinh hồ, cho cá ăn ít lại, hạn chế nuôi quá nhiều cá,cá bút chì hay ốc nerita cũng có hiệu quả tong việc ăn rêu
Bổ sung NO3, xục oxi và chạy lọc váng
Hóa chất excel , cidex cũng có hiệu quả ,có thể tắt đèn hồ thủy sinh vài ngày hay nặng qá cho thể dùng kháng sinh erythromycin  liều là 100mg cho 20 lít hồ, sau vài ngày rêu nhớt xanh sẽ biến mất hoàn toàn, nhưng  hệ vi sinh cũng sẽ bị ảnh hưởng ít nhiều(Nên hạn chế sũng phương pháp này ).

Rêu tóc.

rêu hại trong hồ thủy sinh
rêu tóc

Nguyên nhân:

Một loại rêu khó trị và hay xuất hiện ở hồ thủy sinh. Hồ mới set, hệ vi sinh chưa ổn định để chuyển hóa 1 số chất cho cây hấp thụ.Có sẵn từ nguồn cây được mua về
Lượng FE trong nước cao, kết hợp với ánh sáng cao và lượng co2 hạn chế
Tạp chât hữu cơ trong nước cao.

Cách trị:

Hồ mới set nên trồng nhiều cây nên tăng dần thời gian chiếu sáng ,hạn chế châm phân nước vào thời gian đầu của hồ
Tối ưu lượng CO2 vào hồ
Thay nước ,gỡ bằng tay. Một số loài cá tép có thể hạn chế rêu tóc xanh như cá bút chì, , otto, tép Amano… hay đặc biệt là các loại được khai thác tự nhiên ở việt nam như tép mồi tép thanh mai ….. cũng rất hệu quả trong việc ăn rêu tóc .
Sử dụng các loại thuốc hóa chất trị rêu tóc như excel ,cidex hay các loại thuốc trị rêu tóc trên thị trường chú ý các phương pháp hóa chất nên hạn chế vì gây ảnh hưởng đến động thực vật thủy sinh và khi rêu trở lại thì lờn thuốc hơn.

Rêu chùm xanh .

rêu hại trong hồ thủy sinh
rêu chùm xanh đang phát triển gần full nhanh lũa tuy nhiên ại không lây lan qua các loại cây thủy sinh khác

Tương tự như rêu chùm đen tuy nhiên một số người lại khá thích loại rêu này cá nhân mình cũng vậy ,khi chùm xanh lên full được trên nhánh lũa thì độ đẹp có thể hơn đứt các loại rêu khác và để đạt được điều này khá khó khăn .Nguyên nhân hay cách trị tượng tự như rêu chùm đen .

Rêu redmoss.

rêu hại trong hồ thủy sinh
rêu redmoss

Nguyên nhân phát sinh loại rêu này chưa rõ ràng lắm nhưng đa số chũng được phát hiện trên các thân hoặc bụi bucep .Có nhiều màu sắc khác nhau như nâu đỏ hay nâu đen hoặc hồng hồng .

Cách trị : sử dụng các loại thuốc diệt rêu có thể trị loại rêu này .

Trên đây là một số loại rêu hại thường hay xuất hiện nhất trong hồ thủy sinh ,còn rất nhiều loại rêu hại  khác mình không đề cập đến .Việc xử lý rêu hại khi đã bùng phát quá mạnh mẽ rất phức tạp và tốn thời gian đôi khi là lật cả hồ để setup lại vì vậy cố gắng cân bằng duy trì ổn định cho hồ thủy sinh của mình mới là điều quan trọng nhất.Mỗi ngày hãy bỏ ra chút ít thời gian và công sức chăm sóc niềm đam mê của mình nhé .

Tham khảo thêm các loại động vật thủy sinh ăn rêu hại tại đây .