Ráy thủy sinh(Anubias) -Cách trồng và chăm sóc Phần 1.

Ráy thủy sinh(Anubias) -Cách trồng và chăm sóc

Trong bài viết này mình sẽ giới thiệu sơ lược một chút về dòng ráy thủy sinh hiện nay và tổng hợp một số dòng ráy phổ biến mà người chơi thủy sinh cả nước đang chơi.Có thể nói ráy thủy sinh là dòng cây gần như phổ biến nhất trong các hồ thủy sinh .Cùng với bucep các dòng ráy đắt tiền là sự lựa chọn hàng đầu đối với những người chơi thủy sinh mê cây hơn là bố cục .Phát triển chậm ,dễ trồng ,đa dạng về chủng loại và vẻ đẹp qua hình thái lá màu sắc lá và không đòi hỏi cầu kì như bucep .

Bài viết sử dụng hình ảnh của một số anh em đam mề về ráy trong hội Tép cảnh – Thủy sinh Đà Nẵng .Đặc biệt cảm ơn hai anh Đoàn Ngọc Phước và anh Ly Quang Chấm (hai ông anh mê ráy thủy sinh hơn là gái ) đã hỗ trợ tối đa về hình ảnh và kinh nghiệm chăm sóc những loại ráy thủy sinh đẹp .

Ráy thủy sinh(Anubias) -Cách trồng và chăm sóc
Nana peptie thái

Sơ lược về họ nhà ráy thủy sinh .

Họ Ráy hay họ Môn hoặc họ Chân bê (Tên khoa học : Araceae).Theo website của APG thì họ này có 106 chi và 4.025 loài.Bộ sưu tập lớn nhất về các loài ráy  đang sinh tồn được duy trì tại vườn thực vật Missouri.Tại Việt Nam có khoảng 30 chi và 130-140 loài thuộc họ Ráy. Và ráy thủy sinh thuộc họ Araceae
chi Anubias.

Ráy thủy sinh phân bố ở khắp nơi trên thế giới và được tìm thấy chủ yếu ở Châu phi.Hầu hết trên thị trường hiện nay ráy thủy sinh được nhân giống rộng rãi bằng cách cấy mô trong phòng thí nghiệm và mang ra trồng bán cạn trong chậu nhỏ và xuất bán cho người chơi thủy sinh khi đã đạt  .Tốc độ phát triển chậm ,có thể trồng bán cạn .Là loại cây có sức sống mạnh mẽ nên thích nghi được với hầu hết với điều kiện môi trường hồ thủy sinh khác nhau .Nhiệt độ :19-30 độ .PH nước : 5-8.Tùy thuộc vào từng loại ráy thủy sinh mà chúng có màu sắc hay hình thái lá và độ lớn khác nhau .

Cách trồng và chăm sóc ráy thủy sinh (Anubias).

1.Cách trồng ráy thủy sinh .

  • Giống như bucep ráy thủy sinh được trồng bằng cách gắn vào giá thể như lũa đá hay cả sứ lọc .Các bạn có thể dùng chỉ hay dây cước để cột vào giá thể ,dùng keo dán thủy sinh để dán tuy nhiên sử dụng keo tốt nhất chỉ dụng một lượng ít vừa đủ kết dính thân ráy vào giá thể tránh nhỏ nhiều keo quá sau này chỗ thân dính keo nhiều  dễ bị rửa ra .
    Ráy thủy sinh(Anubias) -Cách trồng và chăm sóc
    Nana white được buộc cước vào đá nham thạch

    Ráy thủy sinh(Anubias) -Cách trồng và chăm sóc
    Dính pangolino vào sứ lọc luôn
  • Đối với hồ thủy sinh mới được setup rất nhiều bạn nóng vội gắn ráy vào giá thể hay dán luôn vào bố cục hồ ,đặc biệt với ráy thủy sinh lá cạn được mua ở các cửa hàng sau vài ngày hoặc vài tuần bắt đầu ráy bị rửa lá rửa lây qua thân và đi luôn cả bụi .Hai nguyên nhân chính dẫn đến chết cây là hồ thủy sinh của bạn chưa ổn định được hệ vi sinh và ráy không kịp thích nghi với môi trường mới từ cạn chuyển xuống nước .Mình đã có một bài viết về thả trôi cây thủy sinh các bạn có thể tham khảo .Lưu ý với ráy thủy sinh lá nước được mua của người chơi khác về cũng nên thả trôi trước khi hạ .

    Ráy thủy sinh(Anubias) -Cách trồng và chăm sóc
    Thả trôi lềnh bềnh trước khi gắn giá thể hạ thủy
  • Mua ráy thủy sinh lá cạn trong chậu về tốt nhất là bung ráy ra khỏi chậu ,gỡ hết giá thể bám rễ (giá thể này là một lớp xơ để ráy bám rễ trong đó các trại có bỏ các loại phân nhả chậm có hình dạng cục tròn tròn nên đừng hỏi cục tròn tròn ấy lá trứng của con gì nhé ^^)Cố gắng gỡ nhẹ nhàng tránh tổn thương nhiều đến rễ ,thả trôi cây nổi lềnh bềnh quan sát trong khoảng một tuần nếu ráy vẫn ổn định thì tỉa bớt rễ cạn tỉa bớt lá cạn nếu bụi cây dày quá ,tiếp tục thả trôi cho đến khi cây nhú rễ mới màu trắng thì có thể hạ .Thả cây trong hồ hay thùng xốp chú ý nhiệt độ nên ít dao động để cây dẽ dàng thích nghi hơn .

    Ráy thủy sinh(Anubias) -Cách trồng và chăm sóc
    Bung ra khỏi chậu, gỡ sạch giá thể ,trên hình là mình thả trôi một tuần và bắt đầu tỉa bớt rễ cạn và lá cạn

2.Kinh nghiệm chăm sóc ráy thủy sinh (Anubias).

  • Kinh nghiệm từ bản thân cũng như học hỏi từ một số đàn anh thì điều kiện tối ưu cho ráy thủy sinh  phát triển trong hồ thủy sinh là nhiệt độ :24-26 độ .PH nước trong hồ :6-6,5,lượng CO2 cao,dinh dưỡng không cần nhiều nhưng cũng đừng ít quá,dòng nước lưu chuyển trong hồ tốt. Thực tế một số hồ có nhiệt độ cao hơn hay độ PH nước khác thì ráy vẫn phát triển được nhưng không nhanh bằng khi các bạn tối ưu các điều kiện trên .
  • Cách chơi ráy thủy sinh thì mỗi người mỗi tính ,có người thích nó phát triển hết mức có người lại thích hãm gút lá lại nhỏ đều ngắm cho sướng .Kinh nghiệm cho ráy phát triển tốt là giống như bucep bạn gắn giá thể đặt sát nền khi rễ của ráy phát triển nhiều bám sát được nền và hút dinh dưỡng trực tiếp từ nền thì phát triển nhanh hơn tuy nhiên cách này thì không lôi bụi ráy lên xuống để chụp khoe hàng với các đồng râm nghiện được ^^.
  • Giữ cho hồ luôn sạch .Sạch ở đây được hiểu là việc thay nước không phải cứ cắm ống vào thay nước ra rồi cho nước vào là xong .Quan trọng là hút cặn đáy phân cá ,lá cây rửa .Là loại cây phát triển chậm ráy thủy sinh  rất hay bị phân cá cặn thức ăn thừa bám vào lá và gây nên rêu hại và việc hút cặn rất quan trọng để có một ráy xanh sạch đẹp .Tham khảo bài thay nước tại đây .
  • Tỉa lá già ,rễ cây bị bám rêu hại ,lá già khuất sáng hay lá che mất ngọn non đang phát triển bên dưới định kì  .Quan sát sự phát triển của ráy trông hồ của bạn nếu cảm thấy bụi ráy phát triển có nhiều lá già hay rễ bị rêu hại bám thì tỉa bớt việc tỉa bớt lá rễ giá còn giúp thích thích cây ra rễ mới .Việc tỉa lá già và rể còn giúp các ngọn non bị che sáng phát triển tốt hơn .Tốt nhất là chọn thời gian rảnh và tỉa nhiều bụi trong một lần có điều kiện châm thêm seachem advance kích thích cây phát triển ,có thể dùng loại thuốc khác rẻ hơn có bán ở các cửa hàng thủy sinh .Khoảng một tháng một lần tỉa  là tốt.Kéo tỉa tốt nhất nên dùng loại nhỏ để dễ dàng tỉa một số bụi ráy loại nhỏ , có thể là kéo tỉa lông mi của các bà vợ(mấy ông mua riêng mà xài chớ đừng có chôm của vợ rồi bị chửi lại kêu tui xúi ) hay đơn giản là kéo cắt chỉ của thợ may .

    Ráy thủy sinh(Anubias) -Cách trồng và chăm sóc
    Tỉa bớt lá già
  • Một số anh em chơi tỉa lá và rễ còn một nguyên nhân khác ,giữ cho bụi ráy luôn có một phom lá đẹp giống kiểu chơi cây cảnh bonsai ,luôn luôn tỉa định kì .Quan trọng hơn nữa là giữ cho một bụi ráy ngày càng to ra nhưng phom lá nhỏ đều đẹp và giữ cho không bị rửa thân chính tách làm nhiều bụi nhỏ .Cái này khó không dễ cần thời gian trải nghiệm nhiều mới đúc rút ra kinh nghiệm cho bản thân được.

    Ráy thủy sinh(Anubias) -Cách trồng và chăm sóc
    Một bụi ráy đẹp với thân to khỏe và rất nhiều ngọn
  • Nhân giống ráy bằng cách tỉa ngọn con ,nên tỉa ngọn con đã có rễ và có khoảng 5-7 lá thì ta bấm ngang thân và gắn ngọn con đó vào giá thể tiếp tục trồng .

    Ráy thủy sinh(Anubias) -Cách trồng và chăm sóc
    Ngọn ráy nana peptite thái có nhiều lá và rễ nươc được bấm ra để nhân giống
  • Hồ mới set up tốt nhất nên có thời gian chạy cycle lúc đầu trước khi trồng ráy.Nên nuôi thêm các loại cá tép ốc ăn rêu hại như ốc nerita cá otto cá bút chì tép yamato trong hồ thủy sinh trồng ráy .
  • Chơi ráy thủy sinh không cần đèn nhiều như những loại cây khác .Ví dụ một hồ 60/40/40 cần một máng Odysea 60 hai bóng là đủ ,nhiều đèn quá nhiều lúc ráy lại không đươc xanh .Cũng không cần cầu kì là led hay t5ho vì dưới loại đèn nào ráy thủy sinh cũng vẫn phát triển được trừ một số loại ráy đột biến đòi hỏi nhiều sáng hay ít sáng để màu sắc lá khác nhau như nana white ,pinto căng sáng dưỡng mạnh lá cho ra trắng nhiều ,khuất sáng lá có xu hướng lang ben pha trắng pha xanh .

    Bụi pinto của anh Đoàn Ngọc Phước vì khuất sáng nên lá hồi xanh khá nhiều
  • Thực sự thì ráy rất dễ trồng  chứ không khó và sức sống cực kì mãnh liệt nếu bỏ thời gian ra tìm hiểu trước khi chơi thì các bạn sẽ thành công .Mình đã từng thử ráy với rất nhiều loại nền :nền trộn nuphar,Magic ,nền công nghiệp như :ADA ,controsoil,gex xanh Akadama hay thậm chí là thùng xốp chỉ thả tép loạn màu và ráy vẫn sống tốt tùy vào từng điều kiện khác nhau mà nhanh hay chậm hơn thôi .
  • Bệnh đáng sợ nhất của ráy thủy sinh  hiện nay là nhiễm khuẩn ,ráy bắt đầu bị rửa lá rửa thân và chết hoàn toàn cả bụi ,nhiễm khuẩn hay xuất hiện lúc các bạn mua ráy mới về và nó có khả năng lây lan sang cả những ráy cũ trong hồ của bạn ,tốt nhất nên có một hồ ổn định dưỡng ráy mới mua về trước khi cho vào hồ chính,hồ ổn định ở đây chỉ cần một thùng xốp setup đơn giản nuôi tép màu hay cá tạp nếu bạn có điều kiện thì thả vào một hồ thủy sinh  chơi các loại cây thủy sinh khác không có ráy thì càng tốt .Hiện tại trên thị trường thủy sinh  chưa thấy bán loại thuốc nào đặc trị bệnh nhiễm khuẩn ở ráy này nên phòng tránh khi nhập ráy mới về  là cách tốt nhất .

Tổng kết : Bài viết sơ lược về ráy thủy sinh ,cách trồng và chăm sóc theo kinh nghiệm của bản thân và học hỏi từ các anh em chơi lâu năm hi vọng các bạn đọc hết bài viết .Mình sẽ cố gắng viết tiếp phần hai về một số dòng ráy thủy sinh phổ biến được các anh em hay chơi trong hồ thủy sinh .Thanks đã đọc bài ^^.