Các phong cách bể thủy sinh phổ biến.

Thủy sinh là nghệ thuật và người chơi thủy sinh là nghệ sĩ.Khi đang tạo ra một hồ thủy  sinh thì những người nghệ sĩ của đam mê với khả năng sáng tạo là vô hạn mong muốn tạo ra một cái gì đó thật độc đáo theo phong cách riêng của mình như một kiến trúc sư tạo ra những căn nhà khác nhau vậy.

Trong bài viết này mình sẽ cố gắng tổng hợp những phong cách thủy sinh hiện nay với thiết kế độc đáo riêng biệt với nhau .

Aquascaping là gì?

Aquascaping là công việc sắp xếp các loại động thực vật thủy sinh, đá, lũa … các kiểu các thứ … để tạo nên một cảnh quan cuốn hút trong bể kính. Những cảnh quan này tóm lược đơn giản bằng một số phong cách sau

1.Phong cách Nature

Ảnh : takashi amano (Sir amano)

Phong cách Nature được giới thiệu đầu tiên bởi Takashi Amano vào những năm 1990. Đến nay, phong cách này là một trong những phong cách thủy sinh phổ biết nhất. Mục đích chính là dựa theo thiên nhiên, lấy thiên nhiên làm gốc.Là người sáng tạo ra ADA(Aqua Design Amano).Xuất thân là nhiếp ảnh gia, Sir  Amano đã đi nhiều nơi, tìm hiểu về thiên nhiên của nơi đó, ghi chép chúng lại cả bằng văn bản cũng như hình ảnh. Sau khi chắt lọc, tổng hợp dường như ông đã rút ra được một số điểm nhấn cốt lõi nhất bên dưới những thứ hữu hình ấy. Các tác phẩm của ông Amano (và các sản phẩm của ADA) đều đi theo tự nhiên. Nhìn vào một hồ thủy sinh bất kỳ ta đều thấy sự tự nhiên ở đó. Không có một khuôn mẫu nào nhất định.Nhìn tổng thể hồ thấy tự nhiên ,đi vào chi tiết  cũng là tự nhiên .đó là trường phái thủy sinh tự nhiên (nature).

Ảnh: adana.co.jp

 

Thiết kế và bố cục của phong cách nature cũng sử dụng ba bố cục phổ biến .Bố cục lồi ,bố cục lõm và bố cục tam giác.Việc kết hợp giữa ba bố cục phổ biến và tỉ lệ vàng giúp cho người chơi dễ đạt được tính thẩm mỹ hơn .Bố cục tam giác .

  • Bố cục tam giác (ảnh adana.co.jp)

Kiểu bố cục như tên của nó có hình tam giác cao một bên hồ và thấp về phía bên kia .

 

ranhk1 iaplc 2018

Mật độ trồng cây rất dày đặc ,từ các loại cắt cắm đến dương xỉ .Lũa đá ,rêu thường được dùng cho bố cục này .

  • Bố cục lồi
    ảnh :adana.co.jp

    Ở bố cục này lũa đá được xắp xếp ở trung tâm hồ thủy sinh các cây thủy sinh được sắp xếp ở trung tâm (tiêu điểm)và lựa chọn trồng thấp dần sang hai bên .Lựa chọn cây thủy sinh cho bố cục này rất đa dạng phong phú từ các loại ráy dương xỉ chậm phát triển đến các loại cây cắt cắm đầy màu sắc.

  • Bố cục lõm
    ảnh :adana.co.jp

    Là bố cục được nhiều người chơi lựa chọn vì tạo được con đường thung lũng hay sườn đồi tạo được độ sâu cho hồ thủy sinh của bạn .Nhìn trên hình các bạn có thể thấy được cây thủy sinh được sắp xếp cao về đén thấp tạo phần sau hồ thành hình chữ U nhằm tạo độ sâu.

Thực vật trong phong cách bể cá tự nhiên.
Hệ thống thực vật và cá là một thành phần quan trọng của phong cách thiên nhiên.

Thông thường, phong cách này sử dụng các loài cá và thực vật được tìm thấy trong bối cảnh thực tế mà người làm bể đang cố gắng tái tạo.

Trong phong cách tự nhiên,cắt cắm  thường được sử dụng nhiều bởi vì chúng phát triển rất nhanh và dày đặc, chúng là sự lựa chọn tuyệt vời cho việc tạo ra sự khác biệt trong trong hồ cá.

Ngoài ra, việc sử dụng dương xỉ và rêu cũng thường được sử dụng với lũa nhánh và đá .
Bạn cũng cần chọn những loại cá phù hợp với phong cách này. Sự lựa chọn cá nên dựa trên hành vi của loài, hình dạng của chúng và tính thẩm mỹ chung.

2.Phong cách Walstad.

Phong cách duy nhất chưa từng có giải ở các cuộc thi thủy sinh trên toàn thế giới .Phong cách này cũng rất kén người chơi.

 Diana Walstad cũng là tác giả cuốn sách nổi tiếng Hệ sinh thái trong Hồ Thủy Sinh (Ecology of the Planted Aquarium). “Hồ thủy sinh tự nhiên” hay còn gọi là “hồ low-tech” nhấn mạnh đến việc ứng dụng triệt để các “quy trình tự nhiên” (natural processes) để mang lại trạng thái cân bằng cho hồ thủy sinh.Đọc đến đây có lẽ bạn cung đã hình dung được phân nào phong cách walstad .Một hồ thủy sinh tự nhiên áp dụng các quy trình tự nhiên một cách triệt để. Chẳng hạn, quá trình phân hủy chất hữu cơ của vi khuẩn làm phát sinh CO2 một cách tự nhiên, không phải là CO2 nhân tạo. Và chất thải của cá, chứ không phải phân bón hóa học, cung cấp chất dinh dưỡng cho cây và làm đất nền màu mỡ.Hoàn toàn tự nhiên hạn chế đên mức thấp nhất sự can thiệp của các dụng cụ hồ trợ thủy sinh .

hồ lowtech của arul nathan ở newdehil sau sáu tháng

Khác với những phong cách còn lại, ở đây người chơi trồng các loài thực vật một cách ngẫu nhiên, mục đích là để mô phỏng cách mọi thứ trong tự nhiên tồn tại và phát triển, thay vì sắp xếp nhân tạo.Nền trộn tự tạo ,cây thủy sinh trồng tự nhiên không theo một bố cục hay định hình nào cả .

Các bạn có thể tìm hiểu thêm các bài viết khác về phong cách này từ google ,youtube.

3.Phong cách Hà Lan.

Phong cách Hà Lan là một trong những phong cách chơi thủy sinh khá lâu đời. Nhưng với sự pha trộn mầu sắc, hình dạng của cây, phong cách này vẫn giữ được nét tinh hoa, quyến rũ của nó.

Phong cách này được phát triển ở Hà Lan từ những năm 1930, được ví như mô phỏng lại “đường phố Hà Lan” với sự sắp xếp hài hòa giữa những bụi cây, nhằm tạo cảm giác chiều sâu, độ tương phản trong lối chơi này.Phong cách này đặc trưng bởi sự phong phú của màu sắc và cây trồng. Nó thường xuất hiện với kiểu thiết kế quy hoạch theo từng khóm cụm, từng lớp, từng tầng rõ ràng, như phong cách làm vườn của người Hà Lan vậy. Nền hồ thường được trồng các loại cây thảm, cây bụi và các loài cao hơn được trồng ở phía hậu cảnh. Đặc biệt bể cá phong cách Hà Lan thường không có những vật trang trí như đá hoặc lũa.

Khác với các phong cách khác, bể Hà Lan thường không có quá nhiều khoảng trống. Người chơi thường chia diện tích bể thành các phần đều nhau (10×10 cm) để cắm các loại cây thủy sinh phù hợp…. mầu sắc, độ cao, kiểu lá của cây. Một điểm lưu ý là không được quá 4 loại cây trong ô 10×10 này, đồng thời các bụi cây phải tách bạch và được được quá lấn lướt nhau.

phân vùng cắm cây

Các loại cây thủy sinh thường được dùng trong hồ Hà Lan.Đa phần các loại cây thủy sinh được sử dụng là cắt cắm ,các loại cây phát triển nhanh và phải được cắt tỉa liên tục .Một lưu ý nhỏ nữa là hồ thủy sinh phong cách hà lan thường sử dụng các loại nền giàu dinh dưỡng nên đa phần là nền trộn.

Hồng ba tiêu và Trầu lùn: Những cây này phát triển chậm và thấp. Ngoài ra, chúng còn giúp tạo ra các con đường có chiều sâu làm điểm nhấn cho tổng thể.

Đại hồng huyết  và Đại bảo tháp: Tạo hiệu ứng thị giác táo bạo trong bể của bạn. Là những loài mọc nhanh và có thân lớn, chúng tạo ra sự đa dạng về kích thước cho cái nhìn toàn cảnh.thường được trồng hậu cảnh .

Tiêu thảo: Loài cây bụi mọc chậm, thường được sử dụng làm tiền cảnh cho bể.

Rau thơm ,trân châu :thường được trồng tiền cảnh

Huyết tâm lan, Hồng liễu, Vảy ốc hoặc Súng xác pháo: Những loại cây lá lớn và đầy màu sắc, thể hiện sự tương phản mạnh mẽ trong bể,được trồng hậu cảnh và cắt tỉa thành tùng khối .

Cá : thường rất ít có lựa chọn về cá trong bể hà lan ,đa phần là cac loại cá nhỏ bơi theo đàn như neon ,cá trâm…

Để thiết kế được bể phong cách Hà Lan, yêu cầu bạn cần phải có kiến thức, hiểu biết chuyên sâu về đặc tính của từng loại cây thủy sinh, cách trồng và chăm sóc chúng. Điều đặc biệt nữa là bể rất ít bị rêu hại tấn công so với nhưng bể mang phong cách rừng hay nature trồng những loại cây chậm phát triển .Cách chăm sóc chủ yếu là cắt tỉa tạo thành từng khóm cho từng nhóm cây nhằm tạo độ tương phản về màu sắc ,độ cao ,hình thái lá….

ảnh :sưu tầm

4.Phong cách Iwagumi.

Mình đã có một bài chi tiết giới thiệu cũng như hướng dẫn làm các bạn xem tại đây.

5.Phong cách biotope.

Biotope là hình thức sắp xếp đá lũa mô phỏng những chi tiết ở dưới mặt nước của một đoạn sông, con suối. Những chi tiết thường gặp nhất là cành cây, thân cây bị chìm xuống nước mà mục ruỗng dần trong màu nước vàng đặc trưng xuất phát từ những thảm lá mục trong tự nhiên mô phỏng hoàn hảo một môi trường tự nhiên, bao gồm các thông số về nước, hệ động, thực vật và thậm chí là bố cục tự nhiên với đá hoặc một vài nhánh lũa. . Vì vậy đá lũa trong biotope là một sự lựa chọn cầu kì và khó.

Ảnh: theaquariumguide.com

Tiêu chuẩn để đánh giá – được công bố trên biotope-aquarium.info

1. Môi trường tương ứng
2. Sinh vật tương ứng
3. Chất lượng về cảnh quan
4. Chất lượng sống của sinh vật
5. Bố cục của cảnh quan
6. Khu vực sống của sinh vật

Hardscape hay Biotope?:Rất rất nhiều người hiện nay vẫn còn nhầm lẫn giữa Hardscape (layout thô) và Biotope.

Hardscape chỉ là phần xương của bố cục, sau khi trồng cây thủy sinh, phần lớn hardscape sẽ bị che khuất, chỉ hiện ra những phần nào đẹp nhất theo ý đồ định trước của người chơi.Để hoàn thành được tác phẩm đẹp từ hardscape bạn phải biết được chiều cao của từng loại cây, hình thái lá, khả năng mọc lan… để kiểm soát được độ che phủ của chúng lên bố cục. Có rất nhiều tác phẩm ở phần sắp xếp bố cục ban đầu rất được khen ngợi, tuy nhiên sau khi hoàn thành người xem lại cảm thấy tiếc nuối vì cây trồng đã không thể làm cho hồ đẹp hơn.

6.Phong cách rừng (junge).

Phong cách rừng trong thuỷ sinh thường mô tả một hệ sinh thái hoang dã đúng như cảnh vật trong tự nhiên, mà cụ thể hơn là những khu rừng rậm như một khu rừng nhiệt đới hay Amazon.

Cũng giống như phong cách Hà Lan và phong cách thuỷ sinh tự nhiên, phong cách rừng sử dụng thảm thực vật khá phong phú. Đặc biệt, bố cục rừng là tổng hoà của tính tự nhiên và sự sắp đặt, đỉnh cao của nghệ thuật bài trí “sắp đặt như không sắp đặt”

Thiết kế và bố cục rừng cơ bản

Thiết kế của phong cách rừng thể hiện thiên nhiên nhưng lại đặt trong một sự hỗn loạn, bất đối xứng. Đó cũng là điều đã làm khó nhiều người khi muốn theo phong cách này.

Tốt nhất người chơi nên giữ cho trí óc được tự do khi sắp xếp bố cục, có vậy họ mới có thể mô phỏng lại yếu tố hoang dã, hỗn loạn trong thiên nhiên. Độ phức tạp của bố cục có thể bị giới hạn bởi khả năng, trình độ của mỗi người chơi.

Thiết kế và bố cục rừng cơ bản

Quy luật xa – gần
Hồ thủy sinh mô tả một không gian lớn trên cạn luôn phải tuân thủ quy tắc bất di bất dịch này. Cây ở gần thì nhìn thấy rõ những nét lồi lõm trên thân, cành, tán lá lòe xòe tự nhiên. Cây ở xa thì “phẳng phiu” hơn, chỉ thấy một thân thẳng và tán lá mịn màng, như một cây nấm vậy. Cây ở gần thì rõ ràng, đứng riêng biệt từng cá thể bên cạnh nhau, tán lá đôi khi đan xen vào nhau tạo nên từng khoảng sáng tối ở khu vực dưới gốc. Những cây ở xa lại có cảm giác đứng chen chúc, có khi là liền thành một thảm, không nhìn thấy từng thân cây riêng biệt nữa.

Quy luật cao – thấp
Trong một khu rừng rất ít khi có được sự đồng đều giữa các cây (ngoại trừ rừng trồng cây lâm nghiệp của con người). Cây cao, cây thấp phản ánh một đạo luật của tự nhiên, đó là “luật rừng” – mạnh thắng, yếu thua. Cây nào khỏe, thích nghi tốt sẽ vươn lên cao đón lấy ánh sáng mặt trời, đồng thời lá của chúng sẽ che sáng của các cây ở dưới khiến các cây thấp bé hơn vốn đã khó cạnh tranh lại bị kìm hãm khả năng phát triển. Ngoài ra cũng có những loài cây mà thân chỉ đạt tới một độ cao nào đó là ngừng phát triển. Trong hồ thủy sinh, chúng ta làm chủ được điều này rất dễ dàng, dễ hơn việc tạo hóa khống chế cây rừng nhiều!

Hàng ngày bạn phải đối mặt là việc chăm sóc cũng như thay nước liên tục.

Ngoài ra, sự đa dạng về cây trồng và khối lượng sinh vật sống lớn trong đòi hỏi phải cân bằng lượng oxy và CO2 hòa tan trong nước. Việc duy trì bể đòi hỏi một bộ lọc nước mạnh mẽ và phân nước bổ sung.

So với các phong cách khác, lợi thế của phong cách rừng là nó không đòi hỏi cắt tỉa thường xuyên. Tuy nhiên, điều này lại đặt ra một thách thức khác là làm sao để bảo trì hiệu quả hơn mà đỡ tốn thời gian hơn.

7.Tổng Kết.

Bài viết sơ lược về những phong cách phổ biến của một bể thủy sinh hy vọng có thể giúp ích cho bạn đọc đang muốn tìm hiểu về thủy sinh có thể lựa chọn cho mình một phong cách phù hợp với mình nhất .

Ps:còn một phong cách nữa nhưng mình không khuyến khích các bạn đi theo đó là “Việt Nam tham cây ” một cách gọi vui của anh em trên các diễn đàn cũng như group thủy sinh trên cả nước . Phong cách không đi theo một bố cục nào cả kể cả có có bố cục thì cũng bị phá bởi sự đam mê vào các dòng cây đa phần là phát triển chậm nhưng màu sắc và vẻ đẹp khó cưỡng là ráy và bucep.Những ai trót lỡ đam mê vào các dòng cây thì chỉ quan tâm đến sự phát triển cây trong bể .Có những anh em chỉ cần đổ phân nền chạy cycle ổn định là thả cây và ngắm sự phát triển của chúng .Mình sẽ cố gắng có  những bài viết cụ thể chuyên sâu về ráy và bucep cho các bạn có đam mê và sở thích này  sớm nhất .Hãy theo đuổi đam mê nợ nần sẽ theo đuổi bạn .